فایل – بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و پیاده سازی نظام مدیریت ‌دانش در- قسمت ۱۹

۲-۲-۲-۳) مفهـوم دانش: پیچیدگی مفهوم دانش باعث شده است که دیدگاه‌های مختلفی در خصوص آن شکل بگیرد. رادینگ معقتد است که برای برخی، دانش سازمانی فرزانگی است که نتیجه یادگیری و تجربه است. برای برخی دیگر دانش سازمانی فقط یادگیری، یا فقط تجربه است، برای برخی دیگر دانش سازمانی، اطلاعات یا داده می‌باشد.
دانش، فراتر از داده‌ها و اطلاعات است. تراگل[۲۴]، دانش را اینگونه تعریف نموده است:
دانش ═ اطلاعات در زمینه + درک مسئله
اکثر مردم، به‌طور شهودی فکر می‌کنند که دانش، وسیع‌تر، عمیق‌تر و غنی‌تر از داده‌ها و اطلاعات است. مردم معمولاً هنگام گفت و گو درباره صاحبان دانش، تصویر کسانی را که ارائه می‌دهند که در زمینه‌ای خاص دارای اطلاعاتی زیاد، عمیق و قابل اعتماد بوده و اشخاصی هوشمند و تحصیل کرده‌اند. مردم لفظ دانشمند یا دانشور را برای یادداشت، کتاب راهنما و یا پایگاه‌های اطلاعاتی به کار نمی‌برند حتی اگر این موارد به‌وسیله افراد صاحب دانش تدوین شده باشند (داونپورت و پروساک، ۱۳۷۹، ۲۸). داونپورت و پروساک در مقاله ای با عنوان «اصول مدیریت دانش» دانش را این‌گونه تعریف کرده‌اند:
دانش عبارت است از اعتقاد و باوری که منجر به افزایش توان بالقوه پدیده‌ها برای اقدامات و تصمیمات اثربخش می‌شود. در این تعریف چند نکته اساسی نهفته است: اول اینکه دانش الزاماً موجب اثربخش شدن اقدامات و تصمیمات نمی‌شود، و این اثربخشی تابع عوامل مختلفی است. دوم اینکه، در این تعریف، پدیده ممکن است فرد، گروه یا سازمان و حتی جامعه باشد. سوم اینکه، دانش در درون افراد نهفته است و لذا از اطلاعات و داده متمایز می‌گردد. مطابق این تعریف، دانش به اطلاعاتی گفته می‌شود که از طریق فرایندهایی مثل ژرف اندیشی و تبادل نظر و یادگیری در ذهن افراد و یا گروه‌ها پردازش شده است لذا با اطلاعات ماده خام ایجاد دانش است که ممکن است در کتاب‌ها، گزارشات، فایل‌‌های کامپیوتری و … جای گرفته باشد (Alavi, 2000:115).
۲-۲-۳) طبقه‌بندی انواع دانش
بحث بر روی طبقه‌بندی انواع دانش، بسیار حائز اهمیت است زیرا انواع مختلف دانش دارای کاربردهای گوناگونی در مدیریت دانش هستند و هم‌چنین مستلزم به‌کارگیری مدل‌های به‌خصوص در مدیریت دانش می‌باشند. با مقایسه انواع دانش می‌توان درک بهتری از دانش به‌وجود آورد.
۲-۲-۳-۱) دانش از نظر نوناکا
یکی از معروفترین طبقه‌بندی‌ها از دانش توسط نوناکا (Nonaka, 1994: 20-25) انجام گرفته است که این طبقه‌بندی، مبتنی بر نگرش پولانی (۱۹۶۲) درخصوص دانش است. نوناکا در این طبقه‌بندی، دو نوع دانش را معرفی می‌کند که عبارتند از:
دانش آشکار[۲۵]: دانشی است که عینی بوده و می‌تواند به‌صورت رسمی و زبان سیستماتیک بیان شود نوناکا معتقد است که این نوع دانش مستقل از کارکنان بوده و در سیستم های اطلاعات کامپیوتری، کتاب‌ها، مستندات سازمانی و نظایر این‌ها وجود دارد. دانش صریح، دارای قابلیت کدگذاری و بیان از طریق گویش است. علوم دانشگاهی مثال بارز این نوع دانش است.
دانش نهان (نهفته)[۲۶]: دانشی است که انتزاعی بوده و دست‌یابی به آن آسان نیست. لی و چوی به نقل از پولانی دانش نهفته را به این صورت تعریف می‌کنند. «دانشی که منابع و محتوای آن در ذهن نهفته است و به آسانی قابل دست‌یابی نبوده و غیر ساختارمند است (Lee & Choi , 2002: 4). این دانش از طریق تجربه و یادگیری عملی کسب می‌گردد و کدگذاری شده نیست. این دانش، دانش نانوشته سازمان است که بیانگر میزان تجربه و مهارت کارکنان است. در این زمینه زیباترین تعبیر خود پولانی ارائه داده است. وی در این خصوص می‌گوید: «ما بیشتر از آنچه می‌گوییم، می‌دانیم (مشبکی و زارعی، ۱۳۸۲، ۴۱).
۲-۲-۳-۲) دانش از نظر جورنا
رئه جورنا در مقاله‌ای با عنوان «انواع دانش و اشکال مختلف سازمانی» سه نوع دانش را نام می‌برد:
دانش نهان: قابل مشاهده نبوده و در تجارب، فرهنگ و ارزش‌های یک فرد یا سازمان نهفته است.
دانش صریح: آشکار و کدگذاری شده است.
دانش نظری یا تئوریکی: دانشی است که از تخصص‌های عمیق افراد سرچشمه می‌گیرد. ویژگی‌های این نوع دانش، بیشتر شبیه دانش نهفته است. جورنا سپس به بیان کاربرد این سه نوع دانش پرداخته است. جدول زیر، کاربرد این دانش‌ها را در ساختارهای پنج گانه منیزبرگ نشان می‌دهد (Jorna, 2001:8).

نوع دانش
نوع ساختار
نظری آشکار نهان (نهفته)
ساختار ساده کم کم زیاد
بوروکراسی ماشینی کم زیاد کم
ساختار بخشی کم زیاد
برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.