بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و پیاده سازی نظام مدیریت ‌دانش در- قسمت ۲۳

پژوهش‌گران دریافته‌اند که داده‌های ساختار یافته سازمان و نظام‌های اطلاعاتی، فقط در برگیرنده ۱۰ تا ۲۰ درصد کل داده‌های سازمان است.
تسهیل و بهبود دستیابی به دانش و توزیع آن: دستیابی آسان کارکنان به دانش مورد نیازشان و هم‌چنین فراهم آوردن ساز و کارهای لازم برای توزیع آن، از جمله اهداف مهم مدیریت دانش به‌شمار می‌رود. تنوع مهارت‌های کارکنان و زمینه‌های تخصصی آن‌ها، کارکنان را قادر می‌سازد تا به مجموع عظیمی از دانش، متصل شوند. ایجاد شبکه‌های دانش در سازمان می‌تواند در این راستا موثر باشد (Davenport, 1998: 215).
تقویت محیط دانش: در یک محیط، منشأ اثر بخش شدن ایجاد، توزیع و به‌کارگیری دانش عبارت‌اند از:
۳-۱٫ فرهنگ پذیری دانش (یادگیری)، ۳-۲٫ تغییر نگرش در رفتار در قبال دانش، ۳-۳٫ تلاش برای بهبود فرایندهای مدیریت دانش، ۳-۴٫ افزایش آگاهی درخصوص اهمیت دانش مشتریان و ۳-۵٫ فرهنگ توزیع دانش (یاددهی).
بهبود هر کدام از عوامل مذکور، محیط مناسب تری را برای رشد و نمو دانش ایجاد می کند (همان ماخذ).
مدیریت دانش به‌عنوان یک دارایی: بسیاری از سازمان‌ها معتقدند که دانش یک دارایی مهم است اما در عمل کمتر به آن توجه می‌کنند. یکی از اهداف مهم مدیریت دانش این است که در عمل هم با دانش به‌عنوان یک دارایی مهم و حتی مهم‌ترین دارایی برخورد شود (Davenport, 1998: 43-57) .
۲-۲-۱۰) تئوری‌های مدیریت دانش
تئوری‌های مدیریت دانش معدود هستند؛ با بررسی در این زمینه تئوری‌های زیر شناسایی شدند (عدلی، ۱۳۸۴: ۶۶-۶۱).
۲-۲-۱۰-۱) تئوری مدیریت دانش جامع
تئوری مدیریت دانش جامع (CKMT) به‌منظور ایجاد کارایی و موفقیت کارآفرینان به روش سیستماتیک، توسط ویگ (۱۹۹۹) ارائه شد. مفروضات مدیریت دانش جامع عبارت است از:
شناسایی و درک این مسئله که سرمایه‌های هوشی (دانش) برای خلق، حفظ و در دسترس قرار دادن دانش برای پارادایم خدمات و تولیدات رقابتی، ضروری هستند.
تهیه و تبدیل دانش فعالیتی ضروری است و دریافت سازمانی باید به طور دائم بازسازی شود.
تمام دارایی‌های دانش (سرمایه ی هوشمند) به‌طور مداوم و با پشتکار و جدیت عنداللزوم، باید اعمال قدرت کنند.
فرایندها و روابط مدیریت دانش نیاز به حمایت گسترده کارآفرینان و رهبری دارد و زیر ساخت‌های لازم برای آن باید در سازمان ایجاد شود.
تشویق و ترویج حمایت از دانش. چنین فرهنگی دارای این ویژگی‌هاست: ایجاد محیط‌های امن، رعایت ارزش‌ها و اخلاقیات و رفتارهای قابل احترام، همکاری و تمرکز گروهی روی کیفیت کار بدون از دست دادن زمان، کمترین زد و بند سیاسی و … «شعار انجام دادن درست کارها با حداکثر سرعت و حداقل جار و جنجال.
ایجاد درک مشترک. که با کار هماهنگ مشترک و علائق شخصی توسعه می‌یابد.
عمل مشاوران و مدیران دانش جامع باید بر شناسایی و حفظ عوامل مرتبط با دانش متمرکز گردد.
باید بدانیم که یادگیری عملی ضروری است و دامنه وسیعی از فعالیت‌های مرتبط با انتقال دانش را شامل می‌شود با این هدف که دانش ارزشمند کسب، سازماندهی و ذخیره شود و به‌طور گسترده برای اعمال قدرت به‌کار رود. انگیزه این کار آن است که دانش در کمیت مناسب و سبکی اثربخش برای غایات ارزشمند در دسترس افراد قرار گیرد. ویگ بیان می‌کند موفقیت تئوری مدیریت دانش جامع در گرو عواملی است که عمدتاً با آماده‌سازی کارکنان ارتباط دارد. این عوامل عبارتند از:
دانش و منابع: دانش حرفه‌ای فنی، اطلاعات و سایر منابع ضروری باید در دسترس کارکنان برای انجام کار کیفی قرار گیرد. در استخدام کارکنان باید به مهارت‌ها و نگرش‌هایی که جزء ویژگی شخصیتی آن‌هاست، توجه کرد: آن‌ها باید توانایی تفکر انتقادی و خلاق را دارا باشند.
فرصت‌ها: کارکنان باید در وضعیت‌هایی قرار گیرند که قابلیت استفاده از توانایی‌ها و ظرفیت‌های خود را به نمایش گذارند. جریان کار باید براساس اهمیت دادن به توانایی‌های افراد و به‌کار گرفتن پتانسیل‌های نوآوری، تنوع و کار بست دانش، سازماندهی شود.
سهولت: منظور از سهولت این است که محیط‌هایی که کارکنان در آن به انجام وظیفه می‌پردازند باید امن باشد. محیط امن محیطی است که نوآوری و بداهه‌گویی را در افراد ترغیب کند تا فراتر از قلمرو وظایف تعیین شده، به ایفای نقش بپردازند.
انگیزه: کارکنان باید برای عمل هوشمندانه برانگیخته شوند: منظور از عمل هوشمندانه انجام دادن کارهای درست است راه ایجاد انگیزه این است که به کارکنان بباورانیم که فعالیت‌های آن‌ها برای سازمان ارزشمند است.
۲-۲-۱۰-۲) تئوری مدیریت دانش تیمی
روند غیرقابل پیش بینی دانش، تلاش تکنولوژی اطلاعاتی را برای اعمال قدرت با شکست مواجه کرد و ضرورت کار تیمی را به ارمغان آورد.
تئوری مدیریت دانش تیمی (TKMT) بر این فرض استوار است که کار تیمی می‌تواند دانش را مهار کند و مکانیزمی برای سازماندهی و پیش‌بینی آن فراهم کند. شواهد متعددی در زمینه اهمیت کار تیمی دانش می‌توان ارائه کرد از جمله می‌توان به خلاصه تئوری انتخاب طبیعی داروین اشاره کرد: در این تئوری بیان شده که نمونه‌های پایدار زمانی رشد می‌کنند که نیروهای زیادی در آن نقش داشته باشند. دراکر، ضمن اینکه پاسخ به تغییر را مؤلفه ضروری اعلام می‌کند؛ می‌گوید که شخص به تنهایی نمی‌تواند تغییر را اداره کند؛ «هیچ کس نمی‌تواند تنها و پیشاپیش حرکت کند». نوناکا (۱۹۹۱) بر برتری تفکر گروهی نسبت به شناخت‌های ذهنی و ابهامات فردی کارگران تأکید کرد. چینگ در کتاب «راه درست واقعیت نهایی» بیان می کند وقتی انسان‌ها تنها هستند به‌وسیله خواسته‌های خود محدود می‌شوند و در این صورت فقط توانایی دیدن جعبه بیرونی را دارند و پیترز از اصطلاح جالب «همجنس‌خواری» در هنگام تفکر و بررسی فردی استفاده می‌کند. گاندری و متس (۱۹۹۶) در زمینه کاربرد تئوری مدیریت دانش تیمی بیان می‌کنند:
تیم ها مولد کار اثربخش هستند.
تیم ها مقاومتر از افراد هستند.
تیم ها در خلق انبوه دانش توانا هستند.
هم‌چنین تیم‌ها دیدی فراتر از افراد دارند.
۲-۲-۱۰-۳) تئوری مدیریت دانش جامعه گرا
هویت (۲۰۰۴) می‌گوید که موضوع مدیریت دانش پیوند مردم به مردم و مردم به اطلاعات برای خلق مزیت رقابتی است. شکل زیر، تئوری مدیریت دانش جامعه‌گرا را نشان می دهد.
مردم مردم
اطلاعات
شکل ۲-۲-۱ تئوری مدیریت دانش جامعه نگر، اقتباس از هویت (۲۰۰۴)
تقاطع پیوندها جایی است که خلاقیت و نوآوری به‌وجود می‌آید و منجر به خلق مزیت رقابتی می‌شود. این پیوندها و تکامل آن‌ها را هویت تحت عنوان تئوری مدیریت دانش جامعه‌گرا می‌نامد.
وی در توضیح این تئوری می‌گوید که اکثر سازمان‌ها از طرف مشتریان، رقبا، سرمایه گذاران تحت فشار هستند و با جهانی شدن تجارت هیچ سازمانی از این فشارها در امان نیست. سازمان‌های موفق به روشی سیستماتیک قدرت دانش عملی خود را برای خلق مزیت رقابتی پایدار به‌کار می‌گیرند و در این مسیر نه تنها به نیازهای فعلی بلکه به نیازهای آینده نیز پاسخ می‌دهند. برای این منظور ضروری است از رویکردی عملی برای خلق استراتژی مدیریت دانش و توسعه سیستم‌های دانش اثربخش استفاده کنند. کلید اعمال قدرت دانش سازمانی، اعلام بصیرت‌های سازمان و وجود رهبر متفکری است که در تولید و کاربرد دانش به آن بصیرت‌ها متکی باشد.
۲-۲-۱۱) مؤلفه‌های مدیریت دانش
بررسی ابعاد مدیریت دانش در دوره‌های مختلف نشان می‌دهد که در خصوص این موضوع، نگرش و دیدگاه واحدی به‌وجود نیامده است. بعضی از دیدگاه‌ها عوامل فنی و تکنولوژیکی، برخی دیگر نیز عوامل انسانی و فرهنگی و دسته سوم نیز ترکیبی از این عوامل را در موفقیت مدیریت دانش، حیاتی دانسته‌اند. مجموعه متنوعی از عوامل کلیدی موفقیت مدیریت دانش را از نگاه صاحب‌نظران مختلف، شناسایی کرده‌اند:

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir