جستجوی مقالات فارسی – بررسی عوامل مؤثر بر انحراف از اشتغال پیش‌ بینی شده در بنگاه‌های …

مشخص نبودن تاریخ بهره‌برداری طرح‌ها در اطلاعات موجود در سامانه این استان. جهت دستیابی به تاریخ بهره‌برداری طرح‌ها از تاریخ آخرین پرداخت به طرح‌ها استفاده شده است. بر این اساس حدود ۳ الی ۴ ماه بعد از تاریخ آخرین پرداخت، تاریخ بهره‌برداری طرح‌ها به‌دست آمده است.
۱-۱۴- خلاصه و جمع‌بندی
در این فصل کلیاتی در مورد اهمیت و ضرورت تحقیق حاضر و نیز در مورد فرضیات مورد استفاده و همچنین مشکلات موجود در جمع‌آوری داده‌ها، مطالبی بیان شد. حال با شناخت کلی از اهداف این پژوهش در فصل بعد به بیان خلاصه‌ای از کارهای انجام شده در راستای بنگاه‌های کوچک و متوسط پرداخته می‌شود تا بتوان از نتایج آن‌ها در این مطالعه استفاده نمود.
فصل دوم
ادبیات تحقیق
۲-۱- مقدمه
اگرچه مطالعات زیادی در زمینه اهمیت و نقش بنگاه‌های کوچک و متوسط در ایجاد اشتغال صورت گرفته؛ اما در کم‌تر مطالعه‌ای به بررسی میزان تحقق اشتغال ایجاد شده در مقایسه با اشتغال پیش‌بینی شده پرداخته شده و عوامل مؤثر بر آن بررسی گردیده است. در ذیل به بعضی از تحقیقات انجام شده در زمینه بنگاه‌های کوچک و متوسط اشاره می‌شود.
۲-۲- مروری بر مطالعات خارجی
برای اولین بار در سال ۱۹۷۳ نظریه «کوچک زیباست» توسط شوماخر[۲] اقتصاددان آلمانی، در ادبیات اقتصادی مطرح گردید. در این استراتژی به طور خلاصه بر این امر تأکید می‌شود که مهم‌ترین مسأله کشورهای جهان سوم، بیکاری و افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها است. لذا برنامه‌ها و سیاست‌های صنعتی می‌بایست در راستای کاهش بیکاری و بهبود وضع اکثریت مردم باشد. با توجه به این هدف وی معتقد است که:
نخست، فرصت‌های اشتغال باید در مناطق روستایی و شهرهای کوچک به وجود آید،
دوم، به طور متوسط این فرصت‌ها باید به اندازه کافی ارزان باشند،
سوم، با توجه به این‌که جمعیت کشورهای در حال توسعه از آموزش کافی برخوردار نیست و نرخ بی‌سوادی بالا است، روش‌های تولید باید نسبتاً ساده باشد،
چهارم، روش‌های تولید باید به صورتی باشد که از منابع محلی استفاده کند و
در نهایت وی معتقد است که اهداف فوق از رهگذر ایجاد بنگاه‌های کوچک قابل تحقق است.
بیرچ[۳] (۱۹۸۷) در اواخر دهه ۸۰ میلادی به واسطه تحقیقی که انجام داده، موضوع ایجاد فرصت‌های شغلی در محدوده بنگاه‌های کوچک را مورد توجه قرار داده است. بیرچ پیش از آن و در سال ۱۹۸۱ نتایج مطالعات طولانی خود را بر ایجاد فرصت‌های شغلی در ایالات متحده آمریکا منتشر کرده و نشان داده بود که دیگر بنگاه‌های بزرگ ایجاد‌کنندگان اصلی اشتغال نیستند، بلکه اکثر شغل‌های جدید را بنگاه‌های کوچک ایجاد می‌کنند.
بر اساس مطالعات در تحقیقات اکس[۴] در دهه ۸۰ میلادی، در اکثر کشورهای اروپای شرقی به دلیل عوامل سیاسی ۳۰ تا ۴۰ سال اخیر، همچنین نبود اندیشه کارآفرینی و انگیزه‌های نوآورانه که عمدتاً میراث بازمانده از دوران کمونیسم است، سهم بنگاه‌های کوچک از اشتغال صنعتی بسیار پایین بوده است. با این حال آن‌چه به خوبی مشهود است، جریان انتقال نیروی کار از بنگاه‌های بزرگ به سمت بنگاه‌های کوچک در اروپا و آمریکا است. با توجه به توان و ظرفیت بنگاه‌های کوچک در ایجاد فرصت‌های شغلی، تأکید سیاست‌گذاران دولتی در اغلب کشورها، کاهش نرخ بیکاری از طریق رشد این بنگاه‌ها بوده است.
رابینسون[۵] (۱۳۵۴) نیز استفاده از بنگاه‌های کوچک را برای از میان بردن تدریجی بیکاری و بیکاری پنهان پیشنهاد می‌کند. وی از چین به عنوان کشوری نام می‌برد که توانسته است با تمهیداتی در مورد بنگاه‌های کوچک روستایی، میزان بهره‌وری و اشتغال را افزایش دهد. رابینسون با حمله به مواضع کلاسیک‌ها (به عنوان اقتصاددان نئوکینزی) بیان می‌کند که دست نامرئی و فرض اشتغال کامل زاییده تخیل انسان است، اما واقعیت وجود بیکاری فراگیر، خصوصاً در کشورهای کم‌تر توسعه‌یافته است. راهی که رابینسون پیشنهاد می‌کند توسعه صنایع با گرایش کاربر و گسترش بنگاه‌های کوچک با فناوری مدرن است.
گرتلر و گیلکریست[۶] (۱۹۹۱) در تحقیقی رابطه سیکل‌های تجاری، سیاست‌های پولی و رفتار بنگاه‌های صنعتی کوچک را بررسی کردند. آن‌ها نشان دادند که این بنگاه‌ها بر خلاف بنگاه‌های بزرگ صنعتی رفتار سیکلی از خود بروز می‌دهند. علاوه‌براین نتایج آن‌ها حاکی از اثرگذاری سیاست‌های پولی انقباضی بر تولید آن‌ها است. در واقع چنین سیاست‌هایی در یک دوره دو ساله، تولید آن‌ها را بیش‌تر از بنگاه‌های بزرگ کاهش می‌دهد. آن‌ها نشان دادند که بنگاه‌های کوچک بیش‌تر نسبت به تغییرات با وقفه GNP تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
دیویس و همکاران[۷] (۱۹۹۳) در پژوهشی بررسی کردند که چگونه رفتار ایجاد و از بین رفتن شغل در آمریکا با اندازه بنگاه‌ تغییر می‌کند. آن‌ها تحقیق خود را در بازه زمانی ۱۹۸۸-۱۹۷۲ انجام داده‌ و نشان داده‌اند که:
۱- تصورات رایج در مورد ایجاد شغل توسط بنگاه‌های کوچک ناشی از تفسیر نادرست از داده‌ها بوده است.
ن آن آنمئدسز د۲- بسیاری از مطالعات انجام شده درباره ایجاد شغل بر اساس داده‌هایی بوده است که برای بررسی رابطه اندازه بنگاه و میزان ایجاد شغل نامناسب بوده‌اند.
۳- تعداد مشاغل با اندازه بنگاه رابطه مستقیمی داشته و به‌شدت افزاینده است.
۴- بنگاه‌ کوچک تنها نرخ بالاتری در ایجاد اشتغال ناخالص دارد و نه در ایجاد اشتغال خالص.
بروور و همکاران[۸] (۱۹۹۶) در تحقیقی به بررسی کارایی ۲۸۰ بنگاه کوچک در آمریکا که از سال ۱۹۸۶ فعال بودند، پرداختند. آن‌ها نشان دادند که استفاده از وام‌های ضمانت‌ شده اداره بنگاه‌های کوچک منجر به کم شدن کارایی این بنگاه‌ها می‌شود. نتایج آن‌ها حاکی از آن است که یارانه‌ها می‌توانند منجر به پیامد‌های ناخواسته و نامناسبی شوند؛ البته اگر ریسک دارایی‌هایی که بنگاه‌ها به‌دست می‌آورند از ریسک دارایی‌ها در صورت نبود این یارانه‌ها بیشتر باشد. ضمناً آن‌ها نشان دادند محدویت‌های پرداختی که این بنگاه‌ها با آن مواجه می‌شوند چندان تأثیری بر کارایی ضعیف آن‌ها ندارد.
داسانایاکا[۹] (۱۹۹۷) در پژوهشی درباره بنگاه‌های کوچک و متوسط در دو کشور پاکستان و سریلانکا پیشنهاداتی در مورد سیاست‌های مربوط به این بنگاه‌ها به منظور تسریع در رد کل اقتصاد ارائه می‌دهد. از جمله پیشنهادات وی این است که این بنگاه‌ها اغلب در مناطق شهری توسعه یافته‌اند، لذا بهتر است به‌منظور ایجاد توازن و توزیع درآمد سیاست‌هایی اتخاذ شود تا این بنگاه‌ها در مناطق روستایی نیز توسعه یابند. علاوه‌بر این، وی با اشاره به اهمیت این بنگاه‌ها نیاز به یک پایگاه آماری منسجم جهت بررسی اثرات این بنگاه‌ها بر تولید و اشتغال را متذکر می‌گردد.
اسمالبن و نرت[۱۰] (۱۹۹۹) به‌ بررسی توسعه بنگاه‌های کوچک در مناطق دورافتاده روستایی شمال انگلستان پرداخته ‌و به رابطه میان سطح بنگاه‌های کوچک و متوسط و اشتغال ایجادشده در مناطق جغرافیایی مختلف پرداخته‌اند. آن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند، درحالی‌که تفاوت اندکی بین بنگاه‌های کوچک و متوسط در مناطق شهری و روستایی در شرایط رشد آن‌ها وجود دارد؛ اما شرکت‌های روستایی به‌طور معناداری امکان ایجاد اشتغال بیش‌تری دارند.
نابخوندان و یمرمن به پژوهشی در مورد بنگاه‌های کوچک پرداختند که حاصل تحقیقات آنان به طور گسترده‌ای از طرف سازمان یونیدو[۱۱] (UNIDO) و سازمان بین‌‌المللی کار[۱۲] (ILO) منتشر شده است. دو اقتصاددان مذکور با معطوف داشتن توجه خود به تجارب بنگاه‌های کوچک در کشورهای آسیایی- اروپایی، به ارائه روش‌های کاربردی در مدیریت بنگاه‌های کوچک و چگونگی توسعه آن‌ها در مناطق کم‌تر توسعه یافته، پرداخته‌اند.
اسمالبن[۱۳] (۲۰۰۴) در مقاله‌ای با عنوان مقایسه وضعیت اشتغال در بنگاه‌های کوچک در مقابل سایر بنگاه‌ها، به بررسی تأثیر بنگاه‌های کوچک بر ایجاد اشتغال می‌پردازد و بیان می‌نماید که با توجه به وضعیت بازار نیروی‌کار محلی، رشد اشتغال در بنگاه‌های کوچک روستایی به نسبت بیش‌تر از بنگاه‌های کوچک شهری است. وی بر این باور است که هر متغیر برونی که در هر زمانی منجر به رشد تولید شود، رشد اشتغال را هم در پی دارد.
هایاشی[۱۴] (۲۰۰۴) در مقاله‌ای با عنوان توسعه بنگاه‌های کوچک در اقتصاد اندونزی، پیشرفت کارگاه‌های کوچک و متوسط در اندونزی طی سال های ۱۹۹۶- ۱۹۸۶ را بررسی کرده است و با استفاده از مدل اقتصاد سنجی به این نتیجه رسیده است که سهم بنگاه‌های کوچک و متوسط در ارزش افزوده نسبتاً کاهش یافته ولی در ایجاد اشتغال سهم بسزایی داشته است. تجزیه و تحلیل مطالعه وی نشان می دهد که در یک شرایط یکسان و معین برای تولید یک واحد در بنگاه‌های کوچک ومتوسط، سرمایه کم‌تر و نیروی‌کار بیش‌تری نسبت به بنگاه‌های بزرگ نیاز خواهند داشت. این نویسنده در انتها پیشنهاد می‌کند که اگر قراردادهای فرعی (کارگاه‌‌‌های بزرگ قراردادهای کوچک‌تر خود را با کارگاه‌‌های کوچک انعقاد کنند) مورد حمایت قرار گیرند، باعث پیشرفت بنگاه‌های کوچک و بهبود عملکرد آن بخش خواهد بود.
گرون[۱۵] (۲۰۰۶) در پژوهشی به بررسی اثر پروژه‌های زودبازده بر برابری زن و مرد پرداخته است. وی در تحقیق خود نشان می‌دهد که چگونه دولت می‌تواند از این بنگاه‌ها در راستای برابری جنسیتی و قدرتمند کردن زنان در کشور با درآمد پایین و متوسط استفاده کند.
بیکر[۱۶] (۲۰۰۷) در تحقیقی با استفاده از داده‌های کیفی جمع‌آوری شده توسط گروه بازسازی استانی[۱۷] (PRT) به بررسی وضعیت پروژه‌های زودبازده در استان قندهار افغانستان پرداخته است. هدف اول او تعیین سهمی است که بنگاه‌های شهری می‌بایست در فرآیند تصمیم‌گیری پروژه‌های زودبازده داشته باشند. علاوه‌بر این او در مقاله خود بررسی کرده است که آیا سهم کنونی این بنگاه‌ها در سطح استاندارد خود است یا خیر. وی بحث می‌کند که عملکرد آژانس‌های شهری و نظامی دولت کانادا در این زمینه موفق بوده است؛ اما بهبود عملکرد PRT نیازمند اندازه‌گیر مناسب و قابل اطمینان، از اثربخشی این پروژه‌ها است.
نئومارک و همکاران[۱۸] (۲۰۰۸) در تحقیقی مشابه تحقیق دیویس و همکاران نتیجه‌ای مشابه را برای همه بخش‌های اقتصادی گرفتند.
هارست و پوگسلی[۱۹] (۲۰۱۱) در یک تحقیقی که برای اداره ملی بررسی‌های اقتصادی آمریکا انجام شده است، به بررسی این مسأله می‌پردازد که بنگاه‌های کوچک چه‌کاری انجام می‌دهند؟ آن‌ها در تحقیق خود نشان می‌دهند که صاحبان بنگاه‌های کوچک با آن‌چه که در میان سیاست‌گذاران و همچنین مدل‌های اقتصادی درباره کارآافرینان وجود دارد بسیار متفاوت هستند. نتایج آن‌ها نشان می‌دهد که تعداد کمی از بنگاه‌های کوچک تمایل به ایجاد یک ایده نو در بازار دارند و بیش‌تر آن‌ها تمایل به ارائه سرویس‌های موجود به بازارهای موجود را دارند. علاوه‌بر این آن‌ها نشان دادند که تنها تعداد کمی از این بنگاه‌ها مایل به بزرگ‌تر شدن و ابتکار به خرج دادن در بازار هستند. آن‌ها مدعی شدند که این خصوصیت با خصوصیت شغلی بسیاری از بخش‌هایی که این بنگاه‌ها درآن فعال هستند (مانند وکالت، بنگاه مستغلات، صنایع دستی) تناسب دارد. نتایج آن‌ها حاکی از آن است که مزایای غیرمادی مانند انعطاف‌پذیری ساعت کار و نبود رئیس، از جمله انگیزه‌های اصلی بنگاه‌های کوچک هستند. در پایان با استفاده از این نتایج آن‌ها به اهمیت استعدادهای کارآفرین و همچنین ایجاد سیاست‌های حمایتی از آن‌ها می‌پردازند.
لیونگ و ریسپولی[۲۰] (۲۰۱۱) در تحقیق خود به اندازه‌گیری تولید ناخالص داخلی تولید شده توسط بنگاه‌های کوچک در آمریکا و کانادا پرداخته‌اند. بر اساس نتایج آن‌ها بنگاه‌هایی که کم‌تر از ۵۰۰ نفر کارمند دارند، حدود ۲/۵۰ درصد از GDP کانادا و حدود ۷/۵۰ درصد از GDP آمریکا را به خود اختصاص می‌دهند. ضمناً نتایج آن‌ها حاکی از آن است که در صورت حذف بنگاه‌هایی که دولت مالک آن‌ها است، رقم‌های مذکور به ترتیب برابر ۹/۵۲ درصد و ۳/۵۰ درصد می‌شوند.
لوپر[۲۱] (۲۰۱۲) در مقاله‌ای با عنوان ” آیا اندازه بانک‌ها برای تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط در نیجریه اهمیت دارند؟” به بررسی تأثیرات بانک‌های کوچک و بزرگ بر روی تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط در نیجریه می‌پردازد. وی تحقیق خود را در بازه زمانی ۲۰۱۰-۲۰۰۱ انجام داده است. وی براساس آمارهای توصیفی و آزمون t نتیجه‌گیری می‌کند که اگرچه مقادیر وام‌ها به این بنگاه‌ها با بزرگتر شدن بانک‌ها افزایش می‌یابد؛ اما اندازه بانک‌ها تأثیری برروی مشکل تأمین مالی بنگاه‌ها نمی‌گذارد. وی توصیه می‌کند که بهتر است بانک مرکزی نیجریه با طرح‌های کاهش ریسک برای دیگر بانک‌های حامی این طرح‌ها، آن‌ها را در تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط یاری کند. از طرف دیگر وی پیشنهاد می‌کند که این بنگاه‌ها مدارک ثبت شده مناسبی را در اختیار قرار دهند تا دیگر سرمایه‌گذاران و بانک‌ها بتوانند ارزیابی مناسبی از ارزش و اعتبار این بنگاه‌ها در اختیار داشته باشند.
۲-۳- مروری بر مطالعات داخلی
در دوره قبل از انقلاب برای اولین مرتبه در ایران «نقش صنایع کوچک در توسعه»، مورد توجه قرار گرفت و کارشناسان سازمان برنامه در چارچوب سیاست‌های توسعه صنعتی کشور مطالعاتی در مورد صنایع کوچک به عمل آوردند. سپس وزارت اقتصاد مطالعاتی در زمینه‌ دسته‌بندی صنایع کوچک و تفکیک مرزهای بین صنایع کوچک صنعتی و مدرن انجام داد.
شریفی النسب، بعد از انقلاب، برای اولین‌ بار به شفاف نمودن وضعیت بنگاه‌های کوچک در ایران و مقایسه تطبیقی آن با الگوهای پیمانکاری جز در کشورهای کره‌ جنوبی، تایوان و هندوستان پرداخت و حاصل مطالعات خود را در دو جلد کتاب و چند مقاله منتشر نمود که از آن‌جمله می‌توان به «چرخه توسعه» و «نقش صنایع کوچک در اقتصاد» اشاره نمود.
تحصیلی (۱۳۷۱) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود به بررسی نقش صنایع کوچک شهری استان خراسان در ایجاد اشتغال و توزیع درآمد پرداخته است. وی در این تحقیق اهمیت اشتغال و توزیع درآمد در کشورهای توسعه نیافته را بررسی کرده و نقش صنایع کوچک را در دستیابی به این اهداف مورد توجه قرار داده است. در ادامه با بررسی عرضه و تقاضای نیروی کار در استان طی این دهه تحولات ساختاری اشتغال در استان و میزان اشتغال ایجاد شده در دو گروه صنایع کوچک و بزرگ شهری را بررسی و تحلیل نموده است.
نبی زاده (۱۳۷۹) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان جایگاه صنایع کوچک در توسعه صنعتی به بررسی سهم و جایگاه صنایع کوچک در فرایند توسعه صنعتی کشور می‌پردازد. این تحقیق با پرداختن به نظریات معطوف به صنایع کوچک در توسعه صنایع به اهمیت و ضرورت این صنایع پرداخته است و در ادامه با تعریفی از صنایع کوچک به تجربیات برخی کشورها در برنامه‌های توسعه پرداخته و محاسن و عوامل بازدارنده گسترش و توسعه صنایع کوچک در برخی از کشورها را نیز بیان کرده است.

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir