بررسی فقهی حقوقی کنوانسیون ژنو (مصوب ۱۹۴۹) در ارتباط با حقوق اسیر جنگی ۹۳- قسمت ۱۶

دفتراطلاعاتازدوایرمختلفمربوطاطلاعاتمربوطبهنقلوانتقالوآزادیوبازگشتبهمیهنوفراروبستریشدندربیمارستانوفوترادریافتوبهطریقمذکوردربندسومبالابهدولتذینفعاطلاعخواهدداد. علاوه بر تماماین وظایف بایستی پاسخگوی سؤالاتی که در باب اسیرانجنگیبهانضمامکسانیکهدراسارتوفاتیافتهاند ,می باشند وچنانچهاطلاعاتمطلوبرانداشتهباشدمبادرتبهتحقیقاتلازمخواهدنمودتاجوابسؤالاترابدهد[۳۹۴].
۴٫۲٫۱۲٫۶ آژانس مرکزی اطلاعات
آخرین نهاد امدادی که از آن نام می بریم ,عبارت است از؛ آژانسمرکزیاطلاعاتراجعبهاسیرانجنگی که درکشوربیطرفتأسیسخواهدشد. کمیتهبینالمللیصلیبسرخ,درصورتیکهلازمبداندتشکیلچنینآژانسیرابهدولتهایذینفعپیشنهادخواهدکرد.
این سازمان, مأمورتمرکزدادناطلاعاتمربوطبهاسیرانجنگیخواهدبودکه؛خواهازطریقرسمیوخواهبهطورخصوصیجمع آوری کند. آژانسمزبورایناطلاعاترادراسرعوقتبهدولتاصلیاسیرانجنگییابهدولتمتبوعآنانارسالخواهدداشت. البته دولتهایمتخاصم هم بایستی همهگونهتسهیلاترابهمنظورارسالایناطلاعاتبرایآژانسمرکزیفراهمآورد و کمکمالیراکهآژانسمزبورلازمداردرا بهآناعطا می کند.[۳۹۵] و آژانسمرکزیاطلاعاتازمعافیتپستیو درحدامکانازمعافیتمخابراتتلگرافییالااقلازتخفیفهایعمدهنسبتبههزینهتلگرافیبهرهمندخواهندبود[۳۹۶].
علاوه بر نهادهای فوق ,دیگر سازمانهای امدادی همچون ؛سازمانهایمذهبیوجمعیتهایتعاونییاهرسازماندیگریراکهبهکمکاسیرانجنگی می آیند, وجود دارند . لذا دولت بازداشت کننده بایستی تسهیلات لازم را برای خدمات رسانی آنان و نمایندگانرسمیآنهابهمنظور؛ملاقات بااسیران,تقسیماعاناتولوازمازهرمبدأکهبرایمقاصدمذهبی,تعلیمی,تفریحیوکمکدرایجادتشکیلاتیبرایاوقاتبیکاریدرداخلبازداشتگاهاختصاصیداشتهباشد را فراهم کند[۳۹۷] .
۴٫۲٫۱۲٫۷ حقوق و آزادی های نمایندگان و سازمان های حامی اسرا
دولت بازدشت کننده بایستی هرگونه تسهیلاترابرای نهادهای حامی مهیا کند تا ایشانونمایندگانرسمیآنهاتا بتوانند بهترین خدمات را برای اسرافراهم کنند . لذا نمایندگانیامأموریندولحامیمجازخواهندبودبهکلیهاماکناقامتاسیرانجنگیخصوصاًبهمحلهایتوقیفوبازداشتوکاربه صورت آزادانه بروندوبهکلیۀاماکنیکهمورداستفادۀ اسیرانجنگیاستحقورودخواهندداشت. همچنیناجازهخواهندداشتبهمحلهایحرکتوعبورووروداسیرانانتقالیبروندومیتوانندبدونحضورشاهدبااسیرانوخصوصاًبامعتمدآنهاودرصورتلزومبوسیلهمترجمصحبتکنند.
مدتسرکشیهاینهادهای حامی در مکان های مورد نظرشانوتعدادآنهامحدودنخواهدشد. فقطدرصورتیمیتواناینسرکشی
هاراممنوعساختکه,مقتضیاتعالیهنظامیضرورتآنراایجابنمایدآنهم,فقطبهطوراستثناءوموقتخواهدبود. و حتی در صورت نیاز به کمک های مالی ، بایستی به ایشان کمک کرد[۳۹۸].
۴٫۲٫۱۲٫۸- بررسی فقهی و حقوقی کنوانسیون ژنو در باب سازمان های حامی
اسلام چنین حکمی در قوانین اسیر بیان نکرده است و این مسأله از جمله مسائلی است که در اسلام به آن نپرداخته است . و می توان این حکم را از تفاوتهای اسلام و کنوانسیون ژنو دانست.
۴٫۲٫۱۳- استرداد اسیران
از آنجا که هدف و مقصود از اسارت، از نظر تاریخی نه به عنوان مجازات، بلکه به عنوان محرومیت موقّت از آزادی افرادِ نیروهایِ مسلح به اسارت در آمده است, تا موجبات تضعیف توان رزمی دشمن فراهم آید . بنابراین عدم رهایی و بازگشت اسیران برای مدت نامحدود قابل توجیه نیست . مسئله رهایی و بازگشت اسیران جنگی هم تا پیش از کنوانسیون ۱۹۴۹، از مهم ترین آثار معاهده صلح به حساب می آمد, که کنوانسیون سوم ژنو تغییری در این زمینه ایجاد نمود و در مواد روشن و صریحی مقرر داشت که ؛بعد از توقف مخاصمات فعال، اسیران جنگی بدون تأخیر آزاد شوند . کنوانسیون ژنو برای آزاد ی اسرا چندین راه قرار داده است [۳۹۹]:
اسیران جنگی را می توان با قید ضمانت بازگردانده یا آزاد نمود. – برای بازگرداندن اسرای جنگی حتماً نباید به انتظار ختم مخاصمات فعال باقی ماند. بازگشت زود هنگام اسرا هم ممکن است برای کشور اسیر کننده امتیازات بسیاری داشته باشد، زیرا این امر ممکن است بار سنگینی از لحاظ اداری بر عهده ی این کشور بگذارد. .
همچنین می توان اسیران را به طور دسته جمعی رها ساخت (یعنی به طور مثال به آن ها اجازه داد که سرزمین دولت نگه دارنده را ترک گویند). یا این که به صورت دسته دسته رها شوند. به نوعی دیگر و بر اساس « قول شریف » [۴۰۰] اسیر هم، رهایی حاصل می شود. قسم و قول شرف زندانیان و اسرای جنگی مبنی بر این که اسلحه علیه دشمن به دست نگیرند، موجبات آزادی را فراهم می آورد. البته باید توجه داشت که اعتبار این قول منوط و موکول است به مطابقت آن با قوانین دولت متبوع اسیر، و در حقیقت بسیاری دول به اعضای نیروی مسلح خویش اجازه نمی دهند در صورت اسارت، براساس قول شرف رهایی یابند. از طرف دیگر چنین عملی مختص جنگ های بسیار طولانی بوده و در قرن حاضر متروک و منسوخ به حساب می آید.
بهعلاوهممکناستم

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.

وافقتنامههاییبینخودبهمنظوراعادهمستقیماسیرانیکهمدتطولانیدراسارتبهسربردهاند,بهمیهنخودشانیابازداشتآنهادریککشوربیطرفمنعقدسازند.
بازگشت اسرای جنگی حداکثر باید در زمان ختم مخاصمات فعال صورت گیرد[۴۰۱].
بازگشت زود هنگام آن دسته از اسرای جنگی که دچار جراحت جدی می باشند یا آن هایی که از بیماری های عصبی مزمن رنج می برند, یکی دیگر از راه های آزادی اسرا است . گروه دیگری از اسیران بیمار و مجروح هم هستند که سلامت جسمی و روحی آن ها به شدت مختل گردیده، به حدی که به نظر نمی رسد. در مدت یک سال بهبود یابند و یا اصلاً غیر قابل بهبود هستند، این گروه نیز براساس کنوانسیون باید در حین مخاصمات بدون در نظر گرفتن تعداد یا درجه نظامی، به کشور خویش بازگشت داده شوند. البته نباید بازگشتن را بر خلاف میل اسیر مربوط، به او تحمیل نمود. این گروه از اسیران بعد از بازگشت به وطن هم نباید در خدمات فعال نظامی به کار گرفته شوند.
دریافت فدیه و پول در مقابل رهایی اسیران در جنگ های قدیمی مرسوم بود و در نظام فئودالیسم رشد کرد و تا قرن هجدهم ادامه داشت. [۴۰۲]
به عنوان نکته پایانی در باب هزینه بازگشت اسرا ؛هزینهبازگشتاسیرانجنگیدرهرحالبهطورعادلانهبیندولتبازداشتکنندهودولتمتبوعاسیرانتقسیمخواهدشد. درتقسیمهزینههایمزبوراصولذیلموردرعایتقرارخواهدگرفت: الف)درصورتیکهدودولتهممرزباشنددولتمتبوعاسیرانجنگی،هزینهبازگشتآنانراازمرزدولتبازداشتکنندهبهبعد برعهدهدارد. ب) درصورتیکهدودولتهممرزنباشند,دولتبازداشتکنندههزینهحملاسیرانراتامرزیابندریکهبهدولتمتبوعاسیراننزدیکترباشد, برعهدهخواهدگرفت. نسبتبهبقیههزینهبازگشتاسیراندولتهایمربوطهقراریباهمبرایتقسیمعادلانهآنبینخودخواهند داد. انعقاداینقرارداددرهیچحالینبایدموجبجزئیترینتأثیریدراعادهاسیرانجنگیبشود.
۴٫۲٫۱۳٫۱-بررسی فقهی و حقوقی کنوانسیون ژنو در باب استرداد اسیران
مسئله آزادی اسرا از جمله شباهتهای اسلام با کنوانسیون ژنو می باشد , اسلام نیز به آزادی اسیران از طریق چندین روش حکم کرده است : آزادی با منّ ، آزادی با فدیه ،بنابر آیه مبارکۀ (فشدّوا الوِثاقَ فَإمّا منّاً بعدُ و فداءً[۴۰۳])، آزادی افراد مجروح وآزادی کسانی که از راه رفتن عاجزند و مرکبی هم برای حملشان نیست.آنچنان که امام سجاد (ع)می‌فرمایند:
« اذا اخذتَ اسیراً فعجز عن المشی و لم یکن معک محمل فارسله و لاتقتله فانک لاتدری ما حکمالأمام فیه[۴۰۴]» جالب می باشد که همین راههای آزادی در کنوانسیون ژنو نیز مطرح شده است ,با یک تفاوت ؛ کنوانسیون آزادی اسرا را به محض ختم مخاصمه خواستار است ولی اسلام آزادی اسیر را معلّق بر حکم امام کرده تا ایشان چه امر کنند.
۴٫۲٫۱۴٫حقوق اسرای مجروح: